آدمی و میکروبها

 آدمي و ميكرب ها


دنياي جانداران ميكروسكوپي دنيايي بس بزرگ است. انسان ها از ميكروب غالباً تصور ناخوش آيندي دارند و با نام ميكروب مفهوم درد و رنج و بيماري را به ياد مي آورند. در صورتي كه واقعيت چنين نيست .
واژه ميكروب از دو كلمه كوچك و زيستن گرفته شده است. بنابراين هر جاندار كوچك و ذره بيني ميكروب  است.
زندگي انسان و ساير جانوران به وجود ميكروب ها وابسته است بسياري از نيازهاي ما توسط ميكروب ها تهيه مي شود.

مانند:

نان، ماست، پنير، چاي، ترشي ها و ... و حتي بعضي از داروها و ويتامين ها توسط ميكروب ها بدست  مي آيد.

p0

امروزه با استفاده از علم بيوتكنولوژي توانسته اند برخي از مواد غذايي ، دارويي، سوختي، شيميايي و حتي كودهاي شيميايي را تهيه كنند.
ميكروب ها معمولاً در كنار هم رشد مي كنند . از رشد و تقسيم ميكروب ها اجتماعي از آنها به وجود    مي آيد به اجتماع ميكروب ها كلوني مي گويند. كلوني ميكروب ها با چشم غير مسلح ديده مي شوند. كلوني ميكروب ها شكل ها، رنگ ها و ويژگي هاي متفاوت دارند.

p1


بيماري زايي ميكروب ها:
بعضي از ميكروب ها براي بدست آوردن محيط مناسب ممكن است وارد بدن انسان، گياه، يا جانوران شوند. در اين حالت ميكروب را انگل و جانداري كه ميكروب وارد بدنش شده است ميزبان نام دارد.
ميكروب ها در درون بدن ميزبان رشد و توليد مثل و حتي مواد سمي هم توليد مي كنند و به سلول هاي ميزبان آسيب مي زنند در اين حالت بيماري ميكروبي بروز مي كند.


 


هر بيماري سخت ميكروبي سه مرحله دارد:
1) مرحله جايگيري: در اين مرحله ميكروب وارد بدن مي شود و خود را به محل مناسب خود مي رساند.
2) مرحله حاد: شخص بيمار مي شود و همه نشانه هاي بيماري آشكار مي شود.
3) مرحله نقاهت: در اين مرحله بدن بر ميكروب غلبه كرده و رفته رفته تواناتر مي شود.

s3


سرعت رشد بعضي از ميكروب ها بسيار كند است و مبارزه بدن و ميكروب نيز به كندي صورت مي گيرد و مدت ها به طول مي كشد اينگونه بيماري ها را مزمن مي گويند. بيماري سل و يا جزام از جمله بيماري هاي مزمن هستند كه در آنها مبارزه بدن و ميكروب ماه ها و حتي سالها طول مي كشد.

آغازيان :
آغازيان موجودات ساده اي هستند كه برخي تك سلولي و برخي پر سلولي اند. گونه هايي زندگي آزاد و بعضي زندگي انگلي دارند همه آغازيان به دو گروه پست و عالي رده بندي مي شوند.
ساختمان سلولي آغازيان پست و عالي با يكديگر متفاوت است. آغازيان پست ساختمان سلولي     ساده اي دارند كه آنها را پروكاريوت مي نامند. در پروكاريوت ها هسته معين و مشخصي در درون سلول ديده نمي شود و مواد وراثتي در درون سلول پراكنده اند و بعضي از ضمايم(اندامك) سلولي را ندارند.

p4

يوكاريوت ها كه سلول هاي كاملتري هستند هسته واقعي دارند. آغازيان جانور مانند در اين گروه قرار دارند. آغازيان جانور مانند عبارتند از :

آميب ها، مژك داران، هاگ داران، ناژك داران

p5


دلايل اهميت آغازيان :
1) غذاي بسياري از جانوارن ساكن آب بخصوص ماهي ها هستند.
2) پوسته سخت بعضي از آنها منابع پر ارزشي هستند.
3) در تهيه دارو و مواد غذاي نقش دارند و بعضي توليد كننده محيط زيست هستند.
4) در ميان آنان اقسام بيماري زا وجود دارد. مانند (اسهال خون ، مالاريا)

s6


چگونگي تغذيه آميب ها:



قارچ ها:
قارچ ها گروهي از جانداران هستند كه در زندگي انسان و ساير جانداران اهميت فراوان دارند.
قارچ ها عامل اصلي فساد مواد غذايي و بخصوص ميوه ها و محصولات كشاورزي هستند گروهي از قارچ ها بيماري زا هستند و مبارزه با آنها به دشواري صورت مي گيرد.

p10


 

 اما بعضي از قارچها در توليد مواد غذايي (شيميايي) داروها و حتي طعم مواد غذايي واقع آفات گياهي نقش دارند. مثلاً براي تهيه نان از گرد مخمر در نانوايي استفاده مي شود كه نوعي قارچ تك سلولي است و يا براي تهيه ماست و يا پنير از انواع قارچ هاي تك سلولي استفاده مي شود.

باكتري ها:
مهمترين و مشهور ترين آغازيان پست باكتري ها هستند. تعداد كمي از باكتريها زيان آورند و اغلب آنها مفيد هستند و چون آنها براي بقاي ما و ساير جانداران اهميت دارند. حتي در درون بدن ما باكتريهاي مفيدي وجود دارند كه بعضي از نيازهاي ما را تأمين مي كنند.


 




ساختمان بدن باكتري ها :
باكتريها جانداران تك سلولي از گروه پروكاريوت ها هستند. در بدن اين جانداران هسته مشخصي ديده نمي شود. بلكه اجزاي هسته در درون سيتوپلاسم پراكنده است. باكتريها به شكل و اندازه هاي گوناگون ديده مي شوند. دانشمندان باكتريها را بر اساس شكل به سه دسته تقسيم كرده اند

كه عبارت اند از :

1) كوكسي ها يا باكتريهاي كروي شكل مثل ميكروكوك استرپتوكوك استافيلوكوك

p12


2) باسيل ها يا باكتريهاي ميله اي شكل باسيل يونجه يا مثل باسيل سياه زخم

p13


3) اسپريل ها يا باكتريهاي فنري شكل مثل نوعي آنژين چركي گلودرد

p14


 


اصول كخ:
رابرت كخ دانشمند آلماني مطالعات وسيعي را پيرامون بعضي از بيماري هاي ميكروبي انجام داد.
او توانست عامل بيماري سياه زخم(باسيلوس آنتراسيس) و سل (مايكوباكتريوم توبركلوزيس) را كشف كند و يا درباره ميكروب وبا (ويريوكلرا) و مالاريا(پلاسموديوم) تحقيق وسيعي انجام دهد.
روش تحقيق كخ كه به اصول كخ مشهور است ثابت مي كند كه بين بعضي ميكروب ها و بيماري ها ارتباط وجود دارد.


اين اصول عبارتنداز:
1) ميكروب عامل بيماري بايد به تعداد زياد در بدن بيمار وجود داشته باشد.
2) اين ميكروب را بايد بتوان بدست آورد و پرورش داد.
3) ميكروب پرورش داده شده بايد بتواند فرد سالم را بيمار كند و همان بيماري را به وجود آورد.
4) امكان دوباره پرورش ميكروب وجود داشته باشد.
 


باكتري ها و غذاها
يكي از علل آلودگي غذاها وجود باكتريها در محيط غذايي است . باكتريها در درون غذاها توليد مثل مي كنند و با رشد و توليد مثل خو، مواد زايد و سمي توليد مي كنند همچنين بعضي از باكتريها مثل وبا آبها را آلوده كرده و باعث بيماري مي شوند. محيط آشپزخانه بايد كاملاً تميز باشد و ظروف مواد غذايي نيز پاكيزه باشند. همچنين عوامل انتقال دهنده ميكروب ها مانند مگس، كرمك، محيط غذايي نيز بايد كاملاً از بين بردند.

s15


ويروس ها
ويروسها عوامل كوچكي هستند كه فقط داراي يك نوع اسيدنوكلثيك (RNA , DNA) هستند اين عوامل فقط قادر اند كه توليد مثل كنند اما هيچ يك از ساير كارهاي موجودات زنده را انجام نمي دهند. ويروس ها فقط در درون سلول هاي زنده مي توانند توليد مثل كنند بنابراين انگل هاي اجباري هستند. اسيدنوكلثيك ويروسي توسط پوسته اي از جنس پروتئين پوشانده شده است.
ويروسها چنان كوچكند كه با ميكروسكوپ هاي معمولي قابل مشاهده نيستند و براي ديدن آنها از ميكروسكوپ هاي بسيار قوي (الكتروني) استفاده مي شود.

s16


ماده وراثتي ويروس (اسيدنوكلثيك) داراي تمامي اطلاعات لازم براي برنامه ريزي سلول ميزبان است و   مي تواند به كمك سلول ميزبان تمام مولكول هاي لازم براي ساخت ويروسي جديد را بسازد. ويروس ها قادرند هر موجود زنده اي را از قبيل (باكتريها، قارچها، تك سلولي ها، جانور مانند گياهان، جانوران، انسان) آلوده كنند.
ويروس ها اقسام مختلفي دارند به دليل انگل بودن اغلب آنها مضرند و گروه كوچكي از آنها بي زيان هستند.
ساختمان بعضي از ويروس ها مثل ويروس ايدز پيچيده است.


بعضي از بيماري هاي ويروسي عبارتند از :

اوريون، انفولانزا، سرخك، سرخجه، واكسينيا، آبله ، سرماخوردگي، تبخال، آبله مرغان، هپاتيت، ويروسهاي تومورزا و سرطان زا، ايدز
 



 

 

بيشتر بدانيد:

توان توليد مثل باكتريها خارق العاده است. در بعضي از باكتريها فاصله بين دو تقسيم ممكن است فقط 20 دقيقه باشد. با اين حساب اگر غذا و فضاي كافي فراهم باشد يك باكتري مي تواند در ظرف مدت كمتر از دو روز جرمي معادل كره زمين توليد كند. اما به ندرت اتفاق مي افتد كه شرايط محيطي كاملاً مساعد باشد.
باكتري ها به روش تقسيم دو تايي توليد مثل مي كنند. ابتدا DNA آنها همانند سازي مي كند سپس ملكول هاي DNA از هم جدا شده و به نقاط مختلفي از غشاء پلاسمايي اتصال مي يابد و سپس دو سلول باكتري به وجود مي آيد. سلول هاي حاصل ماده ي ژنتيكي يكساني دارند.

خواندن 34 دفعه
برای ارسال نظر وارد سایت شوید
Top
We use cookies to improve our website. By continuing to use this website, you are giving consent to cookies being used. More details…